دونالد ترامپ گفته است که اگر عمان در مسیر اقدامات آمریکا در تنگه هرمز مداخله کند، ممکن است این کشور را هدف حمله قرار دهد؛ این تهددید در پی توافق عمان و ایران درباره مدیریت تردد کشتیها در هرمز مطرح شده است.
«جواد میرگلویبیات» کارشناس مسایل عمان درباره حساس شدن نقش عمان برای آمریکا در شرایط کنونی اظهار کرد: آنچه که تاکنون در مورد دور اخیر مذاکرات ایران و عمان مطرح شده است، بیشتر شامل کلیگویی بوده و اطلاعات مشخصی درباره جزئیات آن منتشر نشده است، اما تهدید دوباره عمان از سوی ترامپ نشان میدهد که تحولاتی در جریان است که نارضایتیهایی را در واشنگتن شکل داده است.
وی افزود: اگر شخصیت دمدمیمزاج ترامپ را کنار بگذاریم، وقتی او با یک کشور محترم و معتدلی که در جهان وجهه خوبی دارد و یک دولت وجیهالمله محسوب میشود، اینگونه صحبت میکند، باید بیشتر به این موضوع توجه کنیم که این شخصیت دمدمیمزاج ترامپ نیست که صحبت میکند، بلکه شخصیت محاسبهگر اوست که از مسئله عمان و کنشگری این کشور راضی نیست و عملاً تهدید را علنی میکند.
این کارشناس مسائل منطقه و عمان با اشاره به تهدید قبلی ترامپ علیه مسقط گفت: دفعه پیش هم ترامپ عمان را تهدید به بمباران کرد و وزیر خزانهداری آمریکا نیز بلافاصله اعلام کرد که در حال آمادهسازی تحریمهایی است که در صورت همکاری نکردن عمان با آمریکا، علیه این کشور اعمال خواهد شد. در آن مقطع، عمان به سمت آمریکا رفت و کریدور جنوبی یا دالان جنوبی ایجاد شد که برای مدتی نفتکشها از آن عبور میکردند. سپاه و نیروهای مسلح ایران نیز مجبور شدند در این روند دخالت کنند. همان زمان مشخص بود که عمان ترسیده، نگران است و نمیخواهد با آمریکا سرشاخ شود.
میرگلویبیات با اشاره به تحولات هفتههای اخیر در تنگه هرمز گفت: به هر حال ایران اقدام کرد و آنچه میدانیم این است که کشور قدرتمندی به نام ایران وجود دارد که میتواند هر اقدامی انجام دهد. بعد از آن، مذاکرات دوباره آغاز شد. درباره خط TSS جدید نیز گویا عمان کاملاً موافقت کرده که مسیر از آبهای ایران عبور کند. آنچه ما از نظر فنی و حقوقی میدانیم این است که عمان موافقت کرده از آبهای ایران عبور شود. احتمالاً موافقتهای پشتپردهای نیز وجود داشته که عمان با ایران همکاری میکند و شاید ترامپ نیز به همین دلیل این تهدید را مطرح کرده است.
عمان؛ آینهای میان ایران و آمریکا
این کارشناس مسائل عمان در پاسخ به این پرسش که آیا تهدیدهای ترامپ بیش از آنکه متوجه خود عمان باشد، واکنشی به نقش مسقط در رایزنیهای ایران و عمان درباره تنگه هرمز است، اظهار کرد: اگر بخواهم وضعیت عمان را به صورت استعاری توضیح بدهم، عمان مانند آینهای است که نور را بازتاب میدهد. اگر نور از سمت ایران تابیده شود، آینه عمان نور ایران را بازتاب میدهد و اگر از سمت آمریکا تابیده شود، نور آمریکا را بازتاب میدهد.
میرگلویبیات ادامه داد: اینکه امروز عمان تهدید میشود، به این دلیل است که این کشور با ایران، حداقل در مسیر دیپلماسی، همکاری میکند و انتظارات آمریکا را برآورده نکرده است و شاید بتوان تهدیدات ترامپ را نیز در این چهارچوب عنوان کرد.
سفرهای مهم منطقهای سلطان عمان
این کارشناس مسائل عمان درباره همزمانی تهدیدهای ترامپ با سفرهای سلطان عمان به کشورهای منطقه نیز گفت: سلطان عمان در یک سفر اعلامنشده و ناگهانی چند روز پیش به قطر رفت و روز دوشنبه نیز به امارات سفر کرد. او با پادشاه بحرین نیز گفتوگوی تلفنی داشته و احتمالاً به کویت هم سفر خواهد کرد. با توجه به شرایط منطقه، این سفرها اهمیت دارد. سفرهای سلطان عمان معمولاً تشریفات خاصی دارد، از قبل اعلام میشود و تشریفات خروج مفصلی دارد و او چند روز در مقصد میماند. بنابراین این سفرهایی که اکنون به این شکل انجام میشود، با توجه به اظهارات ترامپ، شرایط منطقه و مذاکراتی که در عمان در حال انجام است، به نظر میرسد سفری برای اتمام حجت و آخرین تصمیمگیریها باشد.
میرگلویبیات گفت: ما نمیدانیم تصمیمات چه بوده است، اما به نظرم عمان هم چماق را پیش دولتهای منطقه بالا برده و هم هویج را. البته خود عمان علاقه ندارد چماق را نشان دهد، ولی احتمالاً به آنها گفته که فاز بعدی جنگ در منطقه ممکن است آنها را به عصر شتر سواری بازگرداند و به شکلی باشد که کشورهای منطقه را نیز درگیر کند و خود عمان هم از این درگیریها متاثر خواهد شد.
او ادامه داد: هرچند عمان در جنگ رمضان شاهد رشد بسیار خوب اقتصادی بود، اما اگر درگیری گسترش پیدا کند، ممکن است دامنه آن به عمان نیز برسد.
این کارشناس مسائل عمان تصریح کرد: من حدس میزنم سلطان عمان به کشورهای منطقه گفته است که اگر همکاری کنید، مزایایی خواهید داشت و اگر همکاری نکنید، مشکلاتتان با ایران افزایش خواهد یافت. بنابراین سلطان عمان رفته است تا اتمام حجت کند و آخرین تصمیمات و مذاکرات را با آنها در میان بگذارد.
تلاش عمان برای شکلدهی به نظم جدید منطقهای
میرگلویبیات گفت: به نظر من، رویکرد مثبت و رو به جلوی جمهوری اسلامی ایران در منطقه بیشتر متصور است که در مذاکرات عمان انجام شده باشد و عمان میخواهد به کشورهای منطقه بگوید که جمهوری اسلامی پا پس نخواهد کشید و منطقه به وضعیت قبل از ۹ اسفند، یعنی قبل از جنگ رمضان، بازنخواهد گشت.
وی تاکید کرد که «عمان همیشه دنبال یک راهحل منطقی و کاهش تنشهاست.»
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به مواضع پیشین وزیر خارجه عمان گفت: سال گذشته، بعد از جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه، وزیر خارجه عمان در یک نشست گفت که شما دارید اشتباه میکنید و مسیری که در پیش گرفتهاید اشتباه است. او این موضوع را چند بار در سخنرانیهای دیگر نیز تکرار کرد و گفت دشمن شما ایران نیست. البوسعیدی گفت که اگر منطقه آرامش میخواهد، باید نیروهای خارجی از منطقه خارج شوند. او گفت مشکلات ما از نیروهای خارجی، بهخصوص از تلآویو، ناشی میشود. از آمریکا نام نبرد، اما به صورت غیرمستقیم به آن اشاره کرد.
وی گفت: بنابراین عمان چنین برنامه و نگاهی به منطقه دارد و احتمالاً این مسائل نیز در رایزنیهای اخیر مطرح خواهد شد، اما اینکه کشورهای منطقه تا چه اندازه آن را بپذیرند، مسئله دیگری است.
این کارشناس مسائل عمان ادامه داد: فکر میکنم این موضوع در درجه دوم اهمیت قرار دارد. عمان با این کشورها صحبت میکند تا آنها را آماده و متقاعد کند که نظم جدید منطقه را بپذیرند.
میرگلویبیات گفت: بنا به شناختی که از جمهوری اسلامی ایران دارم، از نظم مورد نظر خود پا پس نخواهد کشید بنابرین معتقدم در نهایت این کشورها نیز باید خودشان را با این شرایط سازگار کنند.
وی افزود: عمان ممکن است این موضوع را در مجموعههای سیاستگذاری و به قول معروف در طرحهای منطقهای با کشورهای منطقه مطرح کند. احتمالاً مسئله تنگه هرمز نیز در همین رایزنیها مطرح میشود و عمان میخواهد به آنها بگوید که ایران مصمم است و ما، به عنوان یک طرف تنگه، احتمالاً با ایران همکاری میکنیم و این موارد را برای کشورهای منطقه توضیح دهد.
منبع : ایسنا
