اهالی فوتبال در تب و تاب اتفاقات مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ هستند و هر شب قرار است شاهد صعود یک تیم و سقوط تیم دیگری باشند. در نخستین دیدار از این مرحله، تیم ملی فرانسه موفق شد با ارائه یک فوتبال منطقی، از سد محکم مراکش عبور کند و جایی در جمع چهار تیم نهایی برای خود بسازد.
یک عملکرد بینظیر در دیداری که سرشار از حواشی مختلف داخل و خارج از زمین بود. سپس اسپانیا به مصاف بلژیک رفت و موفق شد تیم بدشانس رودی گارسیا را از پیشرو بردارد. بلژیکیها در نیمه دوم بازی، دو بازیکن موثر خود یعنی کورتوا و دیبروینه را به علت مصدومیت به نیمکت بازگرداندند و در آخرین ثانیهها گل خوردند تا حذف شوند.
ارزش سرمایهگذاری و حفظ ستارهها
از جمع تیمهای باقیمانده، بالاخره یکی از آنها به قهرمانی میرسد، اما این قهرمانی فقط ارزش فنی ندارد و به عوامل مختلف از جمله سرمایهگذاری فدراسیونها و رقم قرارداد بازیکنان یا به طور واضح، ارزش تقریبی هر تیم ارتباط مستقیمی پیدا میکند. در جمع تیمهایی که به این مرحله رسیدهاند، بازیکنانی دیده میشوند که به خاطر ارزش قرارداد با باشگاهشان توانستهاند به تنهایی، ارزش تیم ملی کشور خود را چندبرابر افزایش دهند.
آنها در بازار نقلوانتقالات جهان، جزو گرانترین سرمایههای فوتبال جهان هستند و دلیل ارزشگذاری دلاری بر روی تیمهای ملی نیز، دقیقا همین موضوع است. تیمهای ملی که بیشترین تعداد بازیکنان گرانقیمت در مارکت جهانی را در اختیار داشته باشند، ارزش دلاری بالاتری دارند. با این حساب، این گزارش تلاش میکند تنها موضوع اقتصاد تیمهای ملی حاضر در جام جهانی را مورد ارزیابی قرار دهد.
نگاه کلی به ارزشگذاری
قبل از شروع جام جهانی، سایتهای معتبر اقتصادی تلاش کردند با بررسی رقم قرارداد بازیکنان حاضر در این تورنمنت، قیمت هر تیم را تخمین بزنند. پس از اینکه لیست نهایی تیمها برای حضور در جام جهانی منتشر شد، این لیست به عنوان ارزشمندترین تیمهای حاضر در جام، به رشته تحریر درآمد:
بر اساس جدیدترین ارزشگذاری تیمهای ملی که بر پایه آمار ترنسفرمارکت استخراج شده، ۱۰ تیم ملی باارزش جام جهانی ۲۰۲۶ به شرح زیر بودند:
۱) فرانسه با ارزش تقریبی ۱.۵۲ میلیارد یورو
۲) انگلیس با ارزش تقریبی۱.۳۶ میلیارد یورو
۳) اسپانیا با ارزش تقریبی ۱.۲۲ میلیارد یورو
۴) پرتغال با ارزش تقریبی ۱.۰۱ میلیارد یورو
۵) آلمان با ارزش تقریبی ۹۴۷ میلیون یورو
۶) برزیل با ارزش تقریبی ۹۲۸.۲ میلیون یورو
۷) آرژانتین با ارزش تقریبی ۸۰۷.۵ میلیون یورو
۸) هلند با ارزش تقریبی ۷۵۴.۲ میلیون یورو
۹) نروژ با ارزش تقریبی ۵۸۹.۹ میلیون یورو
۱۰) بلژیک با ارزش تقریبی ۵۴۷.۵ میلیون یورو
در همان ابتدای امر مشخص بود ۸ تیم اروپایی و ۲ تیم آمریکای جنوبی با سرمایهگذاری گسترده به دنبال کسب بهترین جایگاه ممکن در جام جهانی هستند.
اما پرتغال، آلمان، برزیل و هلند علیرغم نام و آوازهای که داشتند، خیلی زود از دور رقابتها کنار رفتند. این موضوع از جمله نکات عجیب این فهرست بود که ریختوپاش مالی، تضمینکننده نتیجه برای فدراسیونها نبود.
از سوی دیگر، آرژانتین با وجود اینکه مدافع عنوان قهرمانی جهان است، از نظر ارزش ترکیب در رتبه هفتم بین تمامی تیمهای این جام قرار داشت و دلیل آن مشخص بود؛ تعدادی از بازیکنان کلیدی این تیم نسبت به ستارههای تیمهای رقیب سن بالاتری دارند و همین موضوع بر ارزش آنها در مارکت فوتبالیستهای بینالمللی تأثیر گذاشته است.
وضعیت ۸ تیم پایانی
بازیها آغاز شد و به مرحله یک چهارم نهایی رسید. فقط ۸ تیم باقی ماندند که اختلاف سرمایهگذاری بین آنها، حیرتانگیز بود. این لیست، شامل رتبهبندی ارزش تقریبی تیمهایی است که تا مرحله یکچهارم نهایی ایستادند و جنگیدند تا در جمع ۸ تیم پایانی قرار بگیرند:
۱) فرانسه: ۱.۵۲ میلیارد یورو
۲) انگلیس: ۱.۳۶ میلیارد یورو
۳) اسپانیا: ۱.۲۲ میلیارد یورو
۴) آرژانتین: ۸۰۷.۵ میلیون یورو
۵) نروژ: ۵۸۹.۹ میلیون یورو
۶) بلژیک: ۵۴۷.۵ میلیون یورو
۷) مراکش: ۴۴۷.۷ میلیون یورو
۸) سوئیس: ۳۸۵.۶ میلیون یورو
با این حساب، مجموع ارزش این ۸ تیم به بیش از ۶.۸ میلیارد یورو میرسد و سه بازیکن ۲۰۰ میلیون یورویی نیز در میان آنها حضور دارند. اختلاف مالی بین ارزش بازیکنان فرانسه و سوئیس حیرتانگیز است. البته این موضوع را فراموش نکنید که ارزشگذاری در این گزارش بر اساس آخرین بهروزرسانی سایت معتبر ترانسفرمارکت، به عنوان مهمترین مرجع بازار نقل و انتقالات بازیکنان محاسبه شدهاند.
خروسها در صدر سرمایه و پیشبینی
فرانسه به عنوان ارزشمندترین تیم ملی جهان، وارد جام جهانی ۲۰۲۶ شد. تیمی که عملاً در هر پست، یک ستاره کلاس جهانی دارد. مهمترین دارایی این تیم «کیلیان امباپه» با ارزش ۱۸۰ میلیون یورو است. پس از او «مایکل اولیسه» و «دزیره دوئه» هر کدام حدوداً ۱۵۰ میلیون یورو ارزش دارند و «عثمان دمبله» نیز در جمع گرانترین بازیکنان جهان قرار گرفته است.
قدرت اقتصادی فرانسه تنها به ستارهها محدود نمیشود؛ میانگین سنی پایین، حضور بازیکنان در بزرگترین باشگاههای اروپا و عمق فوقالعاده ترکیب باعث شده این تیم رکورد ارزشمندترین ترکیب تاریخ جام جهانی و همچنین بیشترین شانس قهرمانی از نگاه هواداران فوتبال را نیز ثبت کند.
امیدهایی یک نسل طلایی
انگلیس دومین تیم گرانقیمت و باقیمانده در جام جهانی است. موتور اقتصادی این تیم را نسل طلایی لیگ برتر تشکیل میدهد. «جود بلینگهام» با ارزش ۱۳۰ میلیون یورو ارزشمندترین بازیکن سهشیرهاست و در کنار او «بوکایو ساکا، هری کین و دکلان رایس» ستون مالی تیم را شکل میدهند. حضور همزمان چندین بازیکن جوان با ارزش بیش از ۱۰۰ میلیون یورو باعث شده انگلیس یکی از باارزشترین تیمهای تاریخ فوتبال ملی باشد.
ماتادورها با بازیکنان دبیرستانی
رشد خیرهکننده استعدادهای جوان، اسپانیا را به سومین تیم ارزشمند جام جهانی تبدیل کرده است. «لامین یامال» با ارزش ۲۰۰ میلیون یورو نه تنها گرانترین بازیکن اسپانیا، بلکه یکی از باارزشترین فوتبالیستهای جهان است. «پدری» با ۱۵۰ میلیون یورو و ستارگانی مانند «گاوی و کوبارسی» نیز ارزش اقتصادی این نسل را به شکل چشمگیری افزایش دادهاند. ترکیب جوان، آیندهدار و موفق اسپانیا، دلیل اصلی جهش ارزش این تیم در سالهای اخیر است.
مدعی قهرمانی روی شانههای مسی
اگرچه آرژانتین مدافع عنوان قهرمانی است، اما از نظر ارزش بازار پایینتر از سه قدرت نخست قرار میگیرد. دلیل اصلی، افزایش میانگین سنی برخی ستارهها از جمله «لیونل مسی» است. با این حال «خولیان آلوارس» با ارزش ۱۰۰ میلیون یورو ارزشمندترین بازیکن آلبیسلسته محسوب میشود و «انزو فرناندز و الکسیس مکآلیستر» به همراه ستارههای جوان نیز سهم مهمی در ارزش این تیم دارند.
آرژانتین نمونهای از تیمی است که ارزش فنی آن فراتر از ارزش اقتصادیاش ارزیابی میشود. آنها همچنان روی شانههای مسی در حال حرکت به سمت موفقیت هستند.
بچهغول و یک اتفاق ویژه
کسی فکرش را نمیکرد نروژ بتواند به جمع ۸ تیم پایانی برسد، اما این اتفاق رخ داد. بخش بزرگی از ارزش نروژ، به خاطر حضور دو ستاره متمرکز شده است؛ «ارلینگ هالند و مارتین اودگارد». هالند با ارزش ۲۰۰ میلیون یورویی، یکی از گرانترین بازیکنان دنیاست و به تنهایی بیش از یکسوم ارزش کل تیم را تشکیل میدهد.
این یک اتفاق ویژه برای نروژیهاست. مارتین اودگارد نیز یکی دیگر از داراییهای بزرگ فوتبال نروژ به حساب میآید. حضور این دو فوقستاره باعث شده نروژ از نظر ارزش بازار بالاتر از بسیاری از قدرتهای سنتی فوتبال قرار بگیرد.
شیطانها ارزان نیستند
نسل جدید بلژیک جایگزین نسل طلایی شده، اما «کوین دیبروینه» همچنان چهره شاخص تیم محسوب میشود، «شارل دکتلار» هم یکی از ارزشمندترین داراییهای اقتصادی این تیم به شمار میرود و بازیکنان جوان دیگری نیز ارزش ترکیب بلژیک را بالا بردهاند.
سیاست پرورش استعداد و حضور بازیکنان در لیگهای بزرگ اروپا، دلیل اصلی حفظ جایگاه بلژیک در جمع گرانترین تیمهای ملی است. تیمی که به شیاطین سرخ اروپا معروف است، امسال ثابت کرد چندان هم ارزانقیمت نیست هرچند هنوز با صدر جدول ارزشمندترین تیمهای ملی جهان فاصله معناداری را میبیند.
آفرین به شیرهای اطلس
مراکش بزرگترین شگفتی اقتصادی این فهرست است. تیمی که با بودجهای بهمراتب کمتر از قدرتهای اروپایی، به جمع ۸ تیم برتر جهان رسیده بود. «اشرف حکیمی» با ارزش حدود ۸۰ میلیون یورو گرانترین بازیکن این تیم به حساب میآید و ستارگانی مانند «بلال الخنوس و ابراهیم دیاز» نیز سهم مهمی در رشد ارزش اقتصادی ترکیب تیم ملی شیرهای اطلس دارند.
موفقیتهای بینالمللی سالهای اخیر باعث شده ارزش بازیکنان مراکش رشد چشمگیری داشته باشد، اما آنها هم میلیارددلاری نبودند.
اقتصاد متعادل، نتیجه حیرتانگیز
تیم ملی سوئیس با سرمایهگذاری متعادل موفق شد نتیجه حیرتانگیزی کسب کند و خود را به جمع ۸ تیم پایانی برساند. آنها اگرچه کمارزشترین تیم مرحله یکچهارم نهایی هستند، اما یکی از متعادلترین ترکیبها را در اختیار دارند.
«گرگور کوبل و دن اندویه» ارزشمندترین بازیکنان این تیم به شمار میروند و در کنار «مانوئل آکانجی»، ستون اقتصادی سوئیس را تشکیل میدهند. ویژگی اصلی این تیم، توزیع متوازن ارزش میان بازیکنان است؛ برخلاف نروژ یا فرانسه که بخش عمده ارزش روی چند ستاره متمرکز شده است، سوئیسیها با یک «تیمِ ستاره» به این مرحله رسیدند.
اقتصاد فوتبال، فراتر از یک واژه
دیگر وقت آن رسیده که این حقیقت را بپذیریم؛ با بزرگتر شدن بازار فوتبال، تاثیرات این صنعت چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیرمستقیم بر رشد و توسعه اقتصادی کشورها قابل توجه است.
از یک سو، در زمینه رشد اقتصادی تاثیرات آن بر تولید ناخالص داخلی به وضوح قابل مشاهده است و از سوی دیگر این ورزش قابلیت تاثیرگذاری بر برخی شاخصهای توسعه نظیر توسعه انسانی از جمله افزایش شادکامی، غرور ملی، امید به زندگی و حضور فعال زنان و مردان در عرصه اجتماعی چه به صورت مشارکت فعال به عنوان مدیر، کارمند، بازیکن، مربی، داور و یا به صورت مشارکت غیرفعال به عنوان هوادار، طرفدار و تماشاگر را داراست.
فوتبال میتواند در زمینه افزایش نرخ اشتغال، ارزآوری، جذب سرمایه، صادرات و واردات کالاهای ورزشی و توریسم ورزشی نقش پررنگ تری را ایفا کند و این دقیقا همان نقطه عطفی است که باید در داخل کشور به آن پرداخته شود.
فوتبال ایران وقتی مسیر پیشرفت را پیدا میکند که بازیکنان بیشتری در مارکت جهانی داشته باشد. حضور مهدی طارمی، ارزش تیم ملی را در لیست ارزشمندترین تیمها بالا برد، اما اگر ۲۰ بازیکن لژیونر دیگر هم داشتیم، به لحاظ اقتصادی در فوتبال، پیشرفت چشمگیری را تجربه میکردیم.
